CLASE 1, 1ª parte, SEMANA 8-14 XUÑO: DEFENSA ORAL PARA SUBIR NOTA

Tedes na aula virtual o documento coas cuestións que poden entrar na defensa oral. Observade que segue a orde deste "Caderno de Traballo". As indicacións, na páx. 1.

CLASE 1, 2ª parte, SEMANA 8-14 XUÑO: O INFINITIVO CONXUGADO.

Podedes saber cando se usa o infinitivo conxugado neste documento. Acompaña o documento este titorial. En ambos casos faise ver que o infinitivo conxugado non pode usarse cando:

1. É o 2º verbo dunha perífrase verbal.
2. Vai despois dun verbo modal, causativo ou de sentido.
3. O suxeito do verbo principal = O suxeito do infinitivo. Con dúas excepcións, que teñen que ver coa orde e coa distancia entre os verbos.

CLASE 3, SEMANA 1-7 XUÑO: PERÍFRASES VERBAIS

Solucións:

• Vou deixar: Temporal de futuridade. Houbéronmo roubar: Temporal; acción que estivo a piques de realizarse e non se realizou.
• Acabe de pagar: Aspectual perfectiva. Hei de mercar: Temporal de futuridade. Ter que andar: Modal de obrigación.
• Andan a recoller: Aspectual imperfectiva. Está para mudar: Temporal de futuridade. Hai que darse: Modal de obrigación.
• Debe vivir: Modal de hipótese. Está ensaiando: Aspectual imperfectiva. Deberías chamarlle: Modal de obrigación. Volva tocar: Aspectual reiterativa.
• Rompa a ferver: Aspectual incoativa. Han estar: Modal de dúbida.
• Boteime a correr: Aspectual incoativa. Estaba collendo: Aspectual imperfectiva. Houben caer: Temporal; acción que estivo a piques de realizarse e non se realizou.
• Segue sendo: Aspectual imperfectiva. Leva facendo: Aspectual imperfectiva. Dá atopado: Aspectual perfectiva.
• Vai andando: Aspectual imperfectiva. Levo camiñado: Aspectual perfectiva.

Entra para ampliar

CLASE 2, SEMANA 1-7 XUÑO

No documento  Morfoloxía-Actividades  tedes, na páxina 87 o exercicio "Sinala as perífrases verbais e indica o seu valor". Fai as 10 primeiras. Para facilitar o traballo, vou subliñar aquelas que quero que analicedes.

Con isto, tedes traballo para toda a semana.

1. Vou deixar o coche no aparcadoiro, que onte houbéronmo roubar; xa tiña a fechadura un pouco forzada.

2. Cando acabe de pagar a casa, hei de mercar unha praza de garaxe porque quero durmir tranquilo e non ter que andar con preocupacións.

3. Este mes andan a recoller os pexegos. Segundo a televisión, está para mudar o tempo e hai que darse présa.

4. Debe vivir aquí un gaiteiro. Sempre está ensaiando e deberías chamarlle a atención para que non volva tocar a esas horas da noite.

5. Cando rompa a ferver a auga, bótalle as nabizas, que xa han estar medio cocidas noutra pota.

8. Boteime a correr detrás del, xa o estaba collendo cando escorreguei e houben caer.

9. Breixo segue sendo un lacazán; leva facendo que traballa moito tempo, porque di que non dá atopado un oficio á súa medida.

10. Ti vai andando diante, que eu xa che levo camiñado moito e estou desfeito.

CLASE 1, SEMANA 1-7 XUÑO: VERBO, PERÍFRASES VERBAIS.

Bos días.

As perífrases verbais. Entrade neste enlace, onde explico as perífrases verbais sobre este documento base. Tédelas tamén na páx, 29 de Morfoloxía-Teoría.

Se tedes dúbidas, consultádeme. O próximo día, marcarei exercicios.

Ata logo.

CLASE 3, SEMANA 22-29 MAIO: O VERBO, PARTICIPIOS IRREGULARES

Bos días.

Algúns verbos teñen dobre forma para o participio: unha regular e outra irregular.  A forma irregular vén directamente do latín. A forma regular creouse por analoxía, engadindo á raíz a vogal tenática e o morfema de participio -do. 

Normalmente, a forma regular emprégase en función verbal e a irregular, como adxectivo.

Poderiades completar este cadro? As solucións, na páx. 27 de Morfoloxía-Teoría.

acender	acendido	aceso
bendicir
calmar
cansar
coller
chocar
describir
distinguir
envolver
espertar
enxugar
fixar
fartar
gastar
limpar
maldicir
nacer
pagar
pechar
prender
quentar
resolver
salvar
secar
tinxir/guir
torcer	torcido	torto

Ata logo.

CLASE 2, SEMANA 25-31 MAIO. O VERBO: CONXUGACIÓN.

Bos días.

Unha vez feito o traballo da entrada anterior, facede esta ficha: "Verbos que hai que saber" (tédela tamén na aula virtual nun formato editable). As solucións están nas pp. 3-4. Convén facer primeiro a ficha e comprobar logo as solucións. Por se serve de axuda, engado este anexo verbo.

Ata o venres.

CLASE 1, SEMANA 25-31 MAIO, 2ª parte. O VERBO: CONTITUÍNTES E CONXUGACIÓN.

Bos días.

Verbo. PP. 23 a 32 de Morfoloxía-Teoría. Varias partes:

1. Constituíntes. 
2. Conxugación.
3. Participios irregulares.
4. Infinitivo conxugado.
5. Perífrases verbais.

Comezamos cos puntos 1 e 2. Contestade este cuestionario. Recoméndovos seguir por orde o documento Morfoloxía-Teoría das páxinas 23 a 27: Así será máis fácil.

O verbo. Constituíntes.

1. Cales son os contituíntes do verbo? 

2. Que é o tema? (Ver nota pé, páxina 23). 

3. Que é o tema de presente e o tema de perfecto? 

4. Cales son as categorías verbais?

Conxugación dos verbos regulares e irregulares:

5. Cal é a VT (vogal temática) do pretérito perfecto na 2ª e 3ª  conxugacións?

6. Cal é a terminación de P5 do pretérito perfecto?

7. Explica a acentuación nas P4 / P5 do imperfecto indicativo, pluscuamperfecto, condicional  e a acentuación das P4 / P5 do imperfecto subxuntivo.

8. Explica a P3 do pretérito perfecto da 3ª conxugación nos verbos rematados en –aír, -oír, -uír: Saíu, oíu, instruíu (de saír, oír, instruír). Que diferenza hai coas formas partiu, subiu (sen til). Por que?

9. Por que leva diérese a P4 / P5 do pretérito imperfecto dos verbos rematados en –aer, -oer, -aír, -oír, -uír: Caïamos/des, moïamos/des, saïamos/des, oïamos/des, incluïamos/des.

10. Conxuga o presente de indicativo e o presente de subxuntivo dun verbo rematado en  –aer, -oer –aír, -oír. Que particularidades teñen estas formas?

11. Son regulares ou irregulares os verbos rematados en -uír, -ecer, -ucir en galego? E en castelán? 

12. Hai diferenza entre o infinitivo conxugado e o futuro de subxuntivo nos v. regulares e nos irregulares?

CLASE 1, SEMANA 25-31 MAIO, 1ª parte: RECUPERACIÓN 1ª-2ª AVALIACIÓN

Boas tardes.

Tedes na aula virtual un boletín-cuestionario para aqueles que teñan que recuperar a 1ª-2ª avaliación. O citado boletín está en PDF e nun formato editable, por se preferides constestalo co ordenador.

Importante:  

1. Valorarase: A precisión nas respostas. A expresión correcta. A presentación clara e organizada.
2. Prazo final de entrega: Primeira semana de xuño.
3. Envío. Ao correo anaseco@edu.xunta.es. 
4. Contidos. Os contidos para contestalo están na aula virtual e/ouno libro de texto. Moitos deles xa os tedes neste mesmo "Caderno de Traballo".
5. Defensa oral. En certos casos -determinados alumnos-, é posible que haxa que facer unha defensa oral do cuestionario por vía telemática. De ser así, os alumnos afectados serían avisados con antelación.

CLASE 3, SEMANA 18-24 MAIO: VIDEOCONFERENCIA

Bos días.

Rematade o pronome persoal e recordade que hoxe temos videoconferencia.

Ata logo.

CLASE 2, SEMANA 18-24 MAIO: PRONOME PERSOAL

Bos días.

Aquí tedes as solucións ás actividades do pronome persoal:

• Actividades PP I. Dura 14 min.
• Actividades PP II. Dura 6 min.

Supoño que corrixir estas actividades -se o facedes ben, con calma- vos levará toda esta semana. Se tedes dúbidas, preguntádeme.

Vémonos o venres.

CLASE 1, SEMANA 18-24 MAIO: PRONOME PERSOAL

Bos días.

Continuade  coas actividades do pronome persoal, no documento  Morfoloxía-Actividades (pp. 64 a 72).  Nesta sesión rematade as actividades do pronome. 

1. Función sintáctica (as 10 primeiras).

2. Pronome de cortesía (5 primeiras).

3. Colocación (xustificando), 10 primeiras.

5. Te/Che: 10 primeiras.

7. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).

9. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).

10. Pronome de solidariedade, 2 de cada apartado.

O próximo día, solucionario.

Ata logo. 

CLASE 3 (2ª parte) SEMANA 11-17 MAIO: LIBRO DE LECTURA.

Ola de novo.

Como sabedes, debido á carga de traballo que tedes, o libro de lectura será voluntario e servirá para subir nota.

Nunha entrada anterior recomendeivos dúas bibliotecas virtuais: GaliciaLe e Bivir. 

Voume centrar na segunda, Bivir, da asociación de tradutores galegos. Ide á pestana superior a "Bivir", logo a "Catálogo de Obras" e podedes seleccionar por tradutor (non interesa), ou por título, autor (é o que interesa). Non todas as obras son adaptadas á vosa idade; se escolledes algunha, preguntádeme antes se é adecuada.

Recoméndovos algunhas posibilidades, por auto, que podedes descargar en Bivir:

• Andersen, Hans Christian (varios).
• Balzac, Honoré de: O coronel Chaubert. Para lectores avanzados.
• Irving, Washington: A lenda de Sleepy Hollow.
• Kipling, Rudyard: O libro da selva.
• Poe (varios)
• Twain, Mark (varios).
• Verne, Jules: A illa misteriosa.

Hai máis, pero son máis longos. Por suposto, se tedes un libro na casa que queirades ler, vale perfectamente. Iso si: O libro ten que estar escrito en galego ou traducido ao galego.

Ata logo.

CLASE 3, SEMANA 11-17 MAIO: O PRONOME PERSOAL.

Bos días.

• Solucións ao cuestionario-teoría do pronome persoal nesta ubicación.

• Actividades do pronome persoal, do documento  Morfoloxía-Actividades (pp. 64 a 72). Márcoas, pero non as fagades todas xuntas; continuaremos a semana que vén:

1. Función sintáctica (as 10 primeiras).

2. Pronome de cortesía (5 primeiras).

3. Colocación (xustificando), 10 primeiras.

5. Te/Che: 10 primeiras.

7. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).

9. Pronominalización: 10 primeiras. Atendende á colocación (NIANIEO).

10. Pronome de solidariedade, 2 de cada apartado.

Hoxe, actividades 1, 2, 3. Temos videoconferencia.

Ata logo. 

CLASE 2, SEMANA 11-17 MAIO: O PRONOME PERSOAL.

Bos días.

Pronome persoal: pp. 11-15 de Morfoloxía-Teoría. Escoitade estes titoriais: Pronome persoal 1 e Pronome persoal 2 (Interferencias lingüísticas). Despois, contestade estas cuestións:

1. Podes localizar nun texto os pronomes persoais tónicos e átonos e determinar a súa función sintáctica?
2. Cales son os valores especiais de nós?
3. Que preposicións contraen co pronome tónico el, ela, eles, elas?
4. Pronominalización. Tes que reparar na diferenza te/che, llo/llelo... (Explicado máis abaixo).
5. Que función teñen que cumplir os reflexivos en galego?
6. Que tipos hai de verbos pronominais?
7. Cales son os valores de se en galego?
8. Como podes recoñecer un dativo de solidariedade? Ten función sintáctica? 
9. Como podes recoñecer un dativo de interese? Ten función sintáctica?
10. Fai un cadro coas contraccións entre as formas átonas do pronome. 
11. Cal é a forma normal de colocación do pronome? En que ocasións vai anteposto ao verbo? (NIANIEO).
12. É aceptable en galego "elo"? A que se debe ese mal uso?
13. É aceptable en galego "É máis alta ca eu"? Por que?
14. Como podes saber que un pronome "sobra" nunha construción? Isto é, a construción é correcta sen ese pronome e incorrecta co pronome.

Punto 4. Diferenza te/che.

A forma te é de CD; che de CI. Unha maneira doada de saber se hai que usar te/che é a que segue.

"Deixoute na casa" ou "Deixouche na casa"?

1. Pasa a oración a 3ª persoa: Deixouno na casa / Deixoulle na casa. Obviamente, o correcto é o primeiro: deixouno.
2. Fai a seguinte correspondencia: se entra o, é te; se entra lle, é che; se entra se é te. Dito doutro xeito: pasa a oración a o-lle-se (nesta orde). O-TE, LLE-CHE, SE-TE.

Punto 4. Llo/llos/llelo/llelos.

Recorda as contraccións. Deixoulle o libro: Deixoullo. Deixoulles os libros: Deixoullelos (lles+os).

Na próxima sesión, achegarei as solucións ao cuestionario-teoría do pronome persoal e marcarei actividades.

Ata logo.

CLASE 1, SEMANA 11-17 MAIO: INDEFINIDOS. RELATIVOS, INTERROGATIVOS, EXCLAMATIVOS.

Bos días.

Indefinidos. Relativos, exclamativos e interrogativos. Solución ao cuestionario-teoría. Coma sempre, seguimos o exposto en Morfoloxía-Teoría, pp. 20-21. As solucións, nesta ubicacción.

• Cando un indefinido ten función de DET (adxectivo determinativo) e cando ten función de N (pronome)? Como podes identificar os indefinidos? Atención á escrita de cadaquén e quenquera.
• Contraccións: DE, EN + algún / outro. Hai algunha restrición nestas contracións?

• Como podes identificar e recolecer as formas dos relativos, interrogativos e exclamativos? 
• Que funcións sintácticas desempeñan?
• Valor especial de quen.
• Como sabes cando a forma canto funciona como Relativo / Interrogativo-exclamativo / Adverbio interrogativo. 
• Onde, cando, como: Cando son relativos adverbiais? E cando adverbios interrogativos? Acentuación nos interrogativos e exclamativos.

Solución ás actividades do documento Morfoloxía-Actividades: Indefinido (páx. 76, as 10 primeiras); relativo (páx. 79: exercicio 1 (10 primeiras), exercicio 2 (3 primeiros textos), nesta ubicación.

Se tedes dúbidas sobre este tema, consultádemas. Na próxima sesión, comezaremos co pronome persoal.

Ata logo.